Het rugzakje

Sinds 1 augustus 2003 is de wet op de leerlinggebonden financiering van kracht. Deze wet staat ook wel bekend als ‘de Rugzak’
De wet is bedoeld voor kinderen met een beperking of stoornis die extra voorzieningen nodig hebben om naar een reguliere (gewone) school te kunnen gaan.
Dat betekent dat per kind, dat wordt aangemeld, bekeken moet worden of hij of zij daadwerkelijk in aanmerking komt. Ouders kunnen voor hun kind een indicatie aanvragen.

De 'Rugzak' heet officieel 'leerlinggebonden financiering' (lgf). Deze financiering is mogelijk dankzij de wet op de leerlinggebonden financiering. Deze wet maakt het mogelijk dat ouders van een kind met een beperking kunnen kiezen tussen:

• een reguliere (gewone) school met leerlinggebonden financiering (rugzakje).
• of een school voor speciaal onderwijs.

Voorwaarde hiervoor is wel dat hun kind een indicatie heeft. Een indicatie moet in principe door de ouders worden aangevraagd bij een commissie voor indicatiestelling (CvI) In uitzonderlijke gevallen kan een school een indicatie aanvragen. De criteria en onafhankelijkheid van de commissies zijn bij wet geregeld. Dat betekent dat overal in het land dezelfde criteria worden gehanteerd.
Verderop leest u hier meer over.

Een rugzak (leerlinggebonden financiering) is mogelijk in het:

• basisonderwijs (reguliere basisschool en speciale basisschool, sbo)
• voortgezet onderwijs (incl. leerwegondersteuning, lwoo, en praktijkonderwijs, pro)
• middelbaar beroeps onderwijs (mbo, roc) 

Regulier onderwijs
Wanneer ouders na indicatie kiezen voor een reguliere school, dan krijgt de school waar het kind ingeschreven staat extra geld en ondersteuning om de leerling extra te kunnen helpen. Waardoor de kans van slagen groter wordt voor deze leerling. (De school moet wel melden dat ze een rugzakkind heeft.) De leerling brengt dus extra geld als het ware in een Rugzakje met zich mee. Uit het Rugzakje worden betaald:

• extra formatie (uren personeel),
• ambulante begeleiding,
• extra materiaal (leer- en hulpmiddelen)

De school stelt in overleg met de ouders een handelingsplan op over doel en wijze waarop het onderwijs voor het kind wordt aangepast en dus de middelen uit het rugzakje worden ingezet. Ook hierover leest u verderop meer.
 
Speciaal onderwijs
Met de indicatie kunnen ouders ook kiezen voor een speciale school van het type dat in de indicatiebeschikking wordt genoemd.  Ook dan hebben de ouders inspraak in het onderwijs aan hun kind omdat in overleg met hen het handelingsplan voor hun kind wordt opgesteld.

De Rugzak - of leerlinggebonden financiering - is bedoeld voor kinderen met een beperking die extra voorzieningen nodig hebben om regulier (gewoon) basis-, voortgezet en mbo-onderwijs te volgen. Beperkingen die recht kunnen geven op een Rugzak zijn onderverdeeld in vier groepen, clusters:

• cluster 1: visueel gehandicapte kinderen (voor hen geldt een aparte regeling);
• cluster 2: dove en slechthorende kinderen en kinderen met ernstige spraak/taal-moeilijkheden;
• cluster 3: lichamelijk gehandicapte kinderen, verstandelijke gehandicapte kinderen, meervoudig gehandicapte kinderen en langdurig zieke kinderen;
• cluster 4: kinderen met ernstige psychiatrische of gedragsproblemen (bv. autisme).

Het gaat dus om kinderen die zonder extra begeleiding geen reguliere school kunnen bezoeken. Zonder Rugzak zouden veel van deze kinderen aangewezen zijn op een speciale school (so, vso).

Leerlingen in het sbo, lwoo en pro
In principe komen alle leerlingen met een ernstige beperking op een reguliere school in aanmerking voor een Rugzak, dus ook leerlingen van:

• een school voor speciaal basisonderwijs (sbo, het vroegere lom en mlk),
• een school of afdeling voor leerwegondersteuning (lwoo) of praktijkonderwijs (pro),
• een school voor middelbaar beroepsonderwijs (mbo, ook wel aangeduid met roc).

Leerlingen in het speciaal onderwijs
Voor leerlingen die naar het speciaal onderwijs gaan, komt geen Rugzak beschikbaar. Zij krijgen namelijk alle extra voorzieningen van het speciaal onderwijs tot hun beschikking (kleinere klassen, speciale deskundigheid, allerlei therapiemogelijkheden, zorg). Wel geldt dat zij dezelfde indicatieprocedure moeten doorlopen. De indicatie geldt voor zowel het krijgen van een Rugzakje als voor toegang tot het speciaal onderwijs.